- Malioboro Street, Denpasar, Bali
- +6233 45567 12
Op 10 juli 2018 werd in Nederland het raadgevend referendum afgeschaft. Het raadgevend referendum was een middel waarmee burgers de kans kregen om raad te geven over een wetsvoorstel. Wat Jong Nissewaard betreft is dit een groot goed van de democratie, aangezien een democratie gebouwd is op het idee dat het volk de grootste zeggenschap heeft. Ook op lokaal niveau moeten burgers in staat gesteld worden om grotere invloed uit te oefenen op de politiek, want ook hier worden besluiten genomen die impact hebben op het dagelijks leven van mensen. Bij grote thema’s, zoals een asielzoekerscentrum en het aanleggen van een nieuwe woonwijk in een dorp, moet er daarom de mogelijkheid zijn voor een referendum. Hiermee worden de inwoners meer betrokken bij het politieke proces.
De overheid draait op belastinggeld. Geld dat zij dus niet zelf verdient, maar geld dat door de bevolking verdiend wordt. Reden temeer om zorgvuldig om te gaan met belastingcenten. Jong Nissewaard is voor een overheid die hard ingrijpt waar nodig, zoals bij het creëren van sociale voorzieningen, maar wij zijn tegelijkertijd kritisch op een overheid die zich te veel bemoeit met het leven van mensen. De gemeente moet klein zijn, maar tegelijkertijd betrouwbaar en daadkrachtig
In 2018 presenteerde Johan Remkes het eindrapport van de staatscommissie parlementair stelsel. Hierin staan een aantal adviezen om de democratie te versterken. Eén van die adviezen is het creëren van meer directe zeggenschap, bijvoorbeeld door middel van referenda. Het is dan ook niet verassend dat er in de Tweede Kamer voorstellen gedaan worden om dit middel mogelijk te maken. Op landelijk niveau is het referendum echter niet populair. ‘Op lokaal niveau wordt daarentegen al veelvuldig gebruikgemaakt van referenda.’ Bovendien zijn deze ook succesvol. Zo’n één op de drie gemeenten heeft een referendumverordening.
Met de mogelijkheid van een raadgevend of raadplegend referendum versterken we onze lokale democratie, omdat inwoners collectief en direct invloed kunnen gaan uitoefenen op raadsbesluiten. Raadplegende en raadgevende referenda bevorderen daarnaast participatie en transparantie. Participatie, omdat inwoners direct om hun mening gevraagd wordt over grote thema’s. Transparantie, omdat de gemeente niet schuwt om de eigen inwoners om een collectieve mening te vragen. Referenda vergroten overigens de betrokkenheid bij de lokale democratie, waardoor inwoners meer binding krijgen met en vertrouwen in de lokale politiek. Dit kan een positieve doorwerking hebben bij de verkiezingsopkomst, waardoor de gemeenteraad als instituut meer mandaat heeft.
In de gemeente Nissewaard is de bestuurscultuur in de afgelopen jaren vastgeroest. Er is weinig ruimte voor debat en er is doorgaans strenge coalitiediscipline, zelfs wanneer zaken niet in het coalitieakkoord afgesproken zijn. Daarnaast is er weinig sprake van dualisme. In een onderzoek in opdracht van de VNG uit 2023 werd dit al geconstateerd als een probleem bij lokale overheden. Zo zijn wethouders geregeld bij fractievergaderingen aanwezig, waar zij de standpunten van de raadsfractie al aanhoren en kunnen bijsturen. In Nissewaard is dit ook het geval. Als het aan Jong Nissewaard ligt zijn wethouders niet aanwezig bij fractievergaderingen, is er geen sprake van coalitiediscipline buiten het coalitieakkoord en komt er meer open debat over grote thema’s. Een raadslid moet kunnen handelen zonder last of ruggespraak en dus ook zonder beïnvloeding van bovenaf. Daarnaast zijn we geïnteresseerd in andere vormen van besturen waarbij de gemeenteraad meer input levert, zoals een raadsakkoord i.p.v. een coalitieakkoord.
Jong Nissewaard is voor een kleine maar daadkrachtige overheid. Minder lullen, meer poetsen. Deze mentaliteit moet ook in het stadhuis van Nissewaard komen. Om dit voor elkaar te krijgen moet er een doorlichting plaatsvinden van het ambtenarenapparaat. Te beginnen bij de externe inhuur, deze verlagen wij drastisch. Functies die geen kwalitatief rendement opleveren komen te vervallen. Dit toetsen we door bedrijfsmatig te kijken naar de prestaties van de afgelopen jaren. Ditzelfde geldt voor onnodige (manager)lagen in de organisatie. Op deze manier gaan we terug naar de kerntaken van de overheid, besparen we veel geld dat ingezet kan worden voor daadwerkelijke uitvoering in het maatschappelijk middenveld en gaan we onnodige bureaucratie tegen (zie ook thema financiën).
Participatie blijft in Nissewaard vaak beperkt tot informeren of consulteren, zo blijkt uit het rapport van de Rekenkamer. In sommige gevallen willen bewoners echter pro-actiever betrokken worden. De motie van Jong Nissewaard over het participatiekompas voorziet in die behoefte. Hiermee blijft het voor inwoners te allen tijde duidelijk wat hun rechten en plichten zijn bij participatietrajecten.
Jong Nissewaard is groot voorstander van democratische vernieuwing. Als er bij inwoners grootschalige behoefte is om op een bepaalde manier hun stem collectief te laten horen, moet hiervoor de ruimte zijn. In veel gemeenten wordt gewerkt met vormen van inspraak. De implementatie hiervan vinden wij interessant, hoewel het niet bakken met geld of inzet vanuit ambtenaren moet kosten.
Kern- en wijkgericht werken is belangrijk, omdat de gemeente hierdoor een beter beeld krijgt van wat er gaande is onder de inwoners. Dit kan gerealiseerd worden als de gemeente vaker in de wijk aanwezig is om polshoogte te nemen van wat er in de wijk speelt.
Bij grote besluiten van de gemeente dienen de raad en de inwoners zo snel mogelijk geïnformeerd te worden. Wanneer raadsleden vragen stellen, moeten zij zo goed mogelijk bediend worden met antwoorden. Ook het zo snel mogelijk uitvoeren van woo-verzoeken valt onder transparante informatievoorziening.
Dit kan bereikt worden door meer onlinemogelijkheden toe te voegen, denk aan een onlinechatfunctie op de website van de gemeente Nissewaard, waar mensen direct vragen kunnen stellen vanuit huis. Dan hoeven zij dus niet naar het gemeentehuis te komen en ook niet lang te wachten op een antwoord via de mail. Dit is vooral goed voor de minder mobiele inwoners. Bovendien zal dit leiden tot minder lange wachttermijnen voor een reactie vanuit de gemeente. Uiteraard is het van belang dat er ook analoge dienstverlening blijft voor minder digitaal vaardige inwoners. Bij actieve dienstverlening hoort ook een controle op deze dienstverlening. Om de controlerende taak van de gemeenteraad beter uitvoerbaar te maken, willen wij jaarlijkse audits voor de dienstverlening binnen de gemeente. De uitkomst van deze audits moet openbaar beschikbaar worden.
De griffie is de ambtelijke ondersteuning van de gemeenteraad en speelt een cruciale rol in het goed laten functioneren van onze lokale democratie. Onder leiding van de griffier zorgt de griffie ervoor dat raadsleden hun werk kunnen doen: het controleren van het college, het maken van voorstellen en het vertegenwoordigen van inwoners. Zodoende zetten wij in op een griffie die stukken tijdig aanlevert en raadsleden gelijkwaardig en proactief helpt bij het voorbereiden van hun werk. Ook moeten toezeggingen van het college zorgvuldig worden bijgehouden en moet de raad geïnformeerd worden wanneer het college achterloopt. Daarnaast moet de griffie de raad actief informeren over signalen vanuit inwoners die bij hen zijn binnengekomen zoals aanvragen tot participatie of handtekeningenacties. De griffie is tevens alert op situaties waarin de uitvoering van raadswensen tekortschiet.