- Malioboro Street, Denpasar, Bali
- +6233 45567 12
Jeugd & Jongeren
Visie op mentale (volks)gezondheid
Naast kanker en hart- en vaatziekten vormen psychische stoornissen en ziekten van het zenuwstelsel de grootste doodsoorzaak in Nederland. Het aantal patiënten in de ggz loopt ook op. Mentale gezondheid is dus een groot probleem voor de volksgezondheid. Vooral onder jongeren zien we een stijging van de problematiek. Nederlandse overheden, waaronder gemeenten, zijn daarom aan zet om hier iets aan te doen. Het is van belang dat de publieke aanpak aansluit bij de oorzaken van mentale problematiek. Hier wordt gelukkig veel onderzoek naar gedaan.
Het plaatje is complex: leefomgeving, leefstijl, genetica, opvoeding, school, psychische en sociale ontwikkeling, geldzorgen en nog vele andere factoren zijn van invloed. Bij een aantal van deze zaken kunnen interventies vanuit de overheid nuttig zijn. Dit zijn veelal interventies die de kans op het krijgen van problemen met mentale gezondheid vermindert. Zo kan de overheid voorzieningen creëren die de sociale en fysieke leefomgeving verbeteren.
Jong Nissewaard kijkt dus integraal naar mentale gezondheid. We gaan wijken waarin de sociaaleconomische status laag is – en waar dus het gezondheidsrisico het hoogst is – een impuls geven door verbeterde sociale en fysieke voorzieningen te creëren; we gaan bezuinigingen op preventieve voorzieningen terugdraaien; en we gaan aandacht besteden aan de leefomgeving en leefstijl van jongeren, zodat zij (mentaal) gezonder door het leven gaan. Hiermee maken we een algemene kwaliteitsslag in de leefbaarheid van onze gemeente en de levens van onze jongeren.
Bezuinigingen Jeugdzorg
Sinds 2015 is de uitvoering van de jeugdzorg gedecentraliseerd. De Rijksoverheid gooide de taken van de jeugdzorg over de brug zonder daarbij de middelen te geven om deze taken uit te voeren. Ondertussen steeg de zorgvraag onder jongeren enorm en dus ook de kosten van de jeugdzorg. De Rijksoverheid wil met de Hervormingsagenda Jeugd (2023-2028) deze stijgingen de kop in drukken. Onderdeel van de Hervormingsagenda zijn forse bezuinigingen op de jeugdzorg en het inperken van de reikwijdte. Als dit allemaal nog niet heftig genoeg was, besloot het college van Nissewaard in de vorige raadsperiode om hier bovenop nog structureel €879.000,- te bezuinigingen op de lokale jeugdzorg. Hiermee sloopten zij precies datgeen wat ze wilden versterken: het preventieve voorzieningenaanbod in het zogeheten ‘voorveld’ (onderwijs, CJG, JOZ, verslavingspreventie, etc.). Hiermee worden jongeren met een zorgvraag keihard in de steek gelaten.
Zodoende wil Jong Nissewaard:
1. Bezuinigingen op lokal jeugdzorg terugdraaien.
Het college heeft in 2024 in de begroting een bezuiniging van structureel €879.000,- doorgevoerd op de subsidie “Lokale preventie Jeugd.” Met deze bezuiniging sloot o.a. het jongerencentrum in Maaswijk en werden allerlei preventieve maatregelen geraakt. Te weten: schoolmaatschappelijk werk op de kinderopvang, primair onderwijs en voortgezet onderwijs, (online) jongerenwerk, verslavingspreventie, inzet pedagoog en extra voorlichting aan ouders bij het CJG Rijnmond, interventie Pak je Kans, interventie Ouderschap na Scheiding, interventie Home-start en diverse groepstrainingen (bijvoorbeeld voor sociale weerbaarheid of faalangst), Kindervakantiespelen en het Jeugdeducatiefonds.
Wij willen deze bezuiniging volledig terugdraaien en het liefst nog meer investeren. Hierdoor kunnen organisaties als het CJG en JOZ weer hun waardevolle werk doen op het niveau dat nodig is. Zo kunnen we meer capaciteit voor jongerenwerkers creëren en het CJG een grotere rol geven om preventieve voorzieningen te bouwen, zoals in Capelle aan den IJssel.
2. Aandacht voor mentale gezondheid via preventie en het voorveld.
Op 30 januari 2025 publiceerde de deskundigencommissie van Ark het rapport Groeipijn over de Hervormingsagenda Jeugd. Hierin wordt onder andere het belang aangestipt van een sterke lokale sociale infrastructuur. Dit betekent dat jongeren al bij andere organisaties terecht kunnen voordat zij een echte zorgvraag krijgen. In veel gemeenten wordt daarom zwaar ingezet op het voorveld en de eerdergenoemde preventieve maatregelen. Het voorveld omvat alle organisaties waar jongeren mee te maken hebben voordat zij bij een zorgprofessional terechtkomen, zoals het verenigingsleven, het onderwijs en het gezin. In Nissewaard wordt hierop dus bezuinigd, terwijl het college in de afgelopen raadsperiode wel het belang van preventie onderschreef. Dit is paradoxaal: iets goed vinden maar er wel op bezuinigen. Jong Nissewaard wil wél inzetten op preventie om de mentale gezondheid van jongeren in de gemeente te verbeteren.
3. Uitvoering Hervormingsagenda Jeugd, maar niet met haast.
De Rijksoverheid wil de effecten van de Hervormingsagenda al zien in 2028. Deze gigantische stelsel- en maatschappijverandering kan niet gerealiseerd worden met deze absurde snelheid. Jong Nissewaard wil zorgvuldig omgaan met bepaalde onderdelen van de Hervormingsagenda, zoals het inperken van de reikwijdte. Dit kost in sommige gevallen tijd en als dat uitstel betekent dan accepteren wij dat. We laten jongeren niet tussen wal en schip vallen omdat het Rijk tempo wil maken.
4. Reikwijdte Jeugdhulp slechts inperken op inhoud, niet om kosten te besparen.
Onderdeel van de Hervormingsagenda is het inperken van de Reikwijdte. Dit betekent dat bepaalde voorzieningen niet meer onder de verordening jeugdhulp gaan vallen en dat jongeren met een zorgvraag daar geen gebruik meer van kunnen maken. Hiermee wordt geprobeerd om lichtere gevallen niet meer via de Jeugdwet te laten lopen, maar via andere instanties, terwijl de zwaardere gevallen wél naar boven komen (deze verdwijnen nu doorgaans op lange wachtlijsten).
Artikel 2.3 van de Jeugdwet stelt dat er een minimaal pakket aan voorzieningen gerealiseerd moet worden dat aansluit bij de behoefte van jeugdigen en ouders in de gemeente. Jong Nissewaard wil een heldere inventarisatie maken onder jongeren en ouders om te achterhalen aan welke voorzieningen behoefte is, zodat het minimaal pakket daadwerkelijk voldoende is. Middels artikel 2.9 van de Jeugdwet kunnen we extra voorzieningen toevoegen. Ook hier willen wij inventariseren wat kwalitatief goede voorzieningen zijn. Met andere woorden, wij willen niet simpelweg de reikwijdte inperken om de begroting rond te krijgen. De reikwijdte moet voldoende jeugdhulp voorzieningen bevatten, zodat jongeren optimaal geholpen worden wanneer nodig.
5. Doorzetten van Jongerenpunt en uitbreiden contacten t.b.v. Jongerenpunt
Het Jongerenpunt is een door Jong Nissewaard in het leven geroepen voorziening die een sociaaleconomisch vangnet vormt voor jongeren die moeite hebben met het vinden van werk, stages en opleidingen. Sinds de opening in 2024 zijn al meer dan 240 jongeren geholpen door het jongerenpunt. Kortom, onze inzet werkt. We moeten het Jongerenpunt als voorziening behouden en daarbovenop willen we dat de gemeente zich gaat inzetten om meer contacten met bedrijven en scholen te werven.
6. Lobby VNG voor meer middelen ter uitvoering van Jeugdwet doorzetten.
Via de VNG wordt bij de Rijksoverheid sterk gepleit voor meer middelen, zodat de Jeugdwet adequaat uitgevoerd wordt. Jong Nissewaard steunt deze lobby. Extra geld dat we via deze lobby krijgen, gaat idealiter naar preventie, zoals uitgelegd bij punt 2.
7. De jeugd en jongeren meer betrekken bij het politieke proces door het jongerenpanel om te vormen tot Jongerenraad naar Leids voorbeeld
Jong Nissewaard brengt jongeren naar de politiek, maar de politiek moet ook naar jongeren komen. Helaas gebeurt dit te weinig. Zo gaat er te weinig aandacht naar het Jongerenpanel en is er geen zicht op de adviezen die door dat orgaan gegeven wordt. Dit geldt wel voor de kindergemeenteraad. Wij willen het Jongerenpanel omvormen tot een Jongerenraad naar Leids voorbeeld. Leerlingen tussen de 12 en 18 jaar van iedere middelbare school uit Nissewaard kunnen, onder begeleiding van jongerenwerkers, combinatiefunctionarissen en onderwijzers, deelnemen aan de jongerenraad. Ze krijgen hiervoor een kleine vergoeding voor hun werkzaamheden. De adviezen die gegeven worden door de jongerenraad krijgen een aparte plek op de agenda van de gemeenteraad, zodat ook via de officiële kanalen gereflecteerd wordt op de input van de jongerenraad. Ditzelfde zou wat Jong Nissewaard betreft dan moeten gebeuren met de kindergemeenteraad.
8. Meer jongerenontmoetingsplaatsen (JOP’s)
De afgelopen raadsperiode is zo’n €2.000.000,- begroot voor kwaliteitsimpulsen in de wijken de Hoek, Akkers en Waterland. Wij willen dat bij de uitwerking van deze kwaliteitsimpulsen ook een bedrag gaat naar betere voorzieningen voor jongeren, zoals ontmoetingsplaatsen, jeugdhonken en/of activiteiten in buurtcentra. Hiermee sluiten we aan bij de aanbeveling van de adviesraad Sociaal Domein dat er voldoende en geschikte jeugdvoorzieningen moeten zijn in de wijken
9. Uitvoering wet integrale suïcidepreventie
Suïcide vormt doodsoorzaak nummer 1 onder jongeren van 10 tot 30 jaar. Gemeenten zijn door de wet integrale suïcidepreventie aan zet om hier iets aan te doen. We willen in de komende raadsperiode een verdere uitwerking van deze wet. Hierbij kan gekeken worden naar de plaquettes van 113 Zelfmoordpreventie (“1K Z1E J3”) met QRcodes die leiden naar online trainingen. Ook kan gekeken worden naar de ideeën uit de gemeente Arnhem, zoals de module suïcidepreventie in de gezondheidscheck en het centrum voor levensvragen en suïcidepreventie. Tevens willen wij dat we aansluiten bij het dienstenaanbod van het suïcidepreventie centrum.
10. Behoud en, waar nodig, verdere implementatie POH-GGZ Jeugd.
Veel jeugdzorgtrajecten starten bij de huisarts. In de gemeente Nissewaard werken we daarom met Praktijkondersteuners (POH) voor GGZ-problematiek bij jeugdigen. Dit is een laagdrempelige manier voor jongeren om hun GGZ-vraagstuk aan het licht te brengen en passende hulp te vinden. Wij willen deze POH-GGZ Jeugd infrastructuur behouden en, indien nodig, bij specifieke huisartsen pleiten voor de implementatie ervan.